तांडव

हिरव्यागार निसर्गाच्या कुशीत आणि अघनाशिनी नदीच्या तीरावर वसलेले आदोळशी हे गाव आपल्या निसर्गसौंदर्यासाठी आणि पारंपरिक जीवनशैलीसाठी ओळखले जाते. पूर्वापार चालत आलेल्या रूढी-परंपरा जपणारे देवभोळे गावकरी जातिव्यवस्था आणि धर्माच्या चौकटीत आपले संथ, सरळ आयुष्य जगत असतात. त्यांच्या श्रद्धा, सामाजिक संबंध आणि दैनंदिन जीवन यांची वीण परंपरेशी घट्ट जोडलेली असते.

मात्र, सातासमुद्रापलीकडून आलेल्या पोर्तुगीजांच्या आगमनाने गावाच्या आयुष्यात मोठे वादळ निर्माण होते. ख्रिस्ती धर्माचा प्रसार, धर्मांतराची सक्ती आणि धार्मिक अत्याचार यांमुळे गावातील सामाजिक व्यवस्था हादरून जाते. पिढ्यान्‌पिढ्या जपलेल्या श्रद्धा आणि परंपरांसमोर नवी आव्हाने उभी राहतात. गावकऱ्यांचे परस्परसंबंध, धार्मिक ओळख आणि जगण्याची पद्धत यांत मोठे बदल घडू लागतात.

देव आणि धर्मासाठी सर्वस्व पणाला लावणाऱ्या लोकांचा संघर्ष, बदलत्या परिस्थितीतील त्यांची घालमेल आणि अस्तित्व टिकवण्यासाठीची धडपड या कथेतून समोर येते. इतिहास, धर्म, सामाजिक परिवर्तन आणि मानवी संघर्ष यांची सांगड घालणारी ही कादंबरी एका गावाच्या माध्यमातून परकीय सत्तेच्या हस्तक्षेपामुळे समाजजीवनात घडणाऱ्या उलथापालथीचे चित्र उभे करते.