जोहार मायबाप जोहार

‘जोहार मायबाप जोहार’ ही संत चोखामेळा यांच्या जीवनावर आधारित हृदयस्पर्शी कादंबरी आहे. सोळाव्या शतकात महार समाजात जन्मलेल्या चोखामेळा यांना जातिभेद आणि अस्पृश्यतेने ग्रासलेल्या समाजव्यवस्थेत अनेक अन्यायांना सामोरे जावे लागले. त्या काळात मंदिरप्रवेशाचा अधिकार केवळ उच्चवर्णीयांनाच असल्याची धारणा प्रचलित होती आणि कनिष्ठ समजल्या जाणाऱ्या समाजघटकांना अपमानास्पद वागणूक सहन करावी लागत होती. अशा परिस्थितीतही चोखामेळा यांची भगवान विठ्ठलावरील भक्ती अढळ राहिली. आपल्या भक्तीची सत्यता सिद्ध करण्यासाठी त्यांना वारंवार कठोर परीक्षा आणि असह्य दुःखांचा सामना करावा लागला. त्यांच्या आई-वडिलांनी आणि पत्नीनेही त्यांच्या भक्तीला साथ दिली आणि विठ्ठलभक्तीचा मार्ग स्वीकारला. जीवनातील असंख्य संकटांनंतरही विठ्ठलाचे चिंतन हाच त्यांच्या जगण्याचा केंद्रबिंदू राहिला. त्यांच्या मृत्यूनंतर त्यांच्या भक्तीचे आणि महानतेचे महत्त्व अधिक प्रकर्षाने समाजासमोर आले. चोखामेळा यांच्या जीवनकथेतून तत्कालीन जातिव्यवस्था, सामाजिक विषमता, अन्याय आणि वंचितांच्या वेदनांचे वास्तव चित्रण या कादंबरीत केले आहे. लेखिकेची प्रभावी शैली आणि भावनाप्रधान निवेदन वाचकाला त्या काळात घेऊन जाते आणि मनाला अंतर्मुख करते.