थॉर हेयरडाहल

थॉर हेयरडाहल हे मानवी स्थलांतर, प्राचीन संस्कृती आणि समुद्रमार्गे झालेल्या प्रवासांच्या अभ्यासासाठी ओळखले जाणारे संशोधक होते. ‘आकू-आकू’ या पुस्तकात ते प्रशांत महासागरातील ईस्टर बेटावर केलेल्या मोहिमेचे वर्णन करतात. चिलीच्या किनाऱ्यापासून हजारो किलोमीटर दूर असलेल्या या बेटावरील विशाल दगडी पुतळे आणि त्यांची निर्मिती यांविषयी संशोधकांना दीर्घकाळ कुतूहल वाटत आले आहे. या पुतळ्यांमागील इतिहास आणि बेटावरील प्राचीन समाजाची संस्कृती समजून घेण्याचा प्रयत्न पुस्तकातून दिसतो.
मोहिमेदरम्यान लेखक स्थानिक लोकांच्या कथा, धार्मिक समजुती आणि पूर्वजांविषयीच्या परंपरा जाणून घेतात. ‘आकू-आकू’ हा शब्द स्थानिक श्रद्धांमध्ये आत्मा किंवा अदृश्य शक्तीशी संबंधित आहे. बेटावरील पौराणिक कथा, प्राचीन राजांच्या पूर्वजांविषयीच्या दंतकथा आणि गूढ मानल्या जाणाऱ्या घटनांचा मागोवा घेताना हेयरडाहल लोकपरंपरा आणि प्रत्यक्ष निरीक्षण यांचा परस्परसंबंध तपासतात. त्यामुळे हे पुस्तक केवळ प्रवासवर्णन न राहता एका वेगळ्या संस्कृतीचा शोध घेणारे लेखन बनते.